مراقبت های بعد از زایمان طبیعی را جدی بگیرید :
مراقبت های بعد از زایمان طبیعی از جمله کارهایی هستند که خطرات ناشی از عوارض پس از زایمان را کاهش میدهد. تمامی مادران باید پس از زایمان مراقب بدن خود و تغییراتی که در آن اتفاق میافتد باشند. زایمان هم مانند بیماریهای مختلف دوران نقاهتی دارد که باید به بهترین و ایمنترین شکل ممکن به پایان برسد. پس به این دوران اهمیت دهید و با آشنایی با انواع روش های مراقبت بعد از زایمان مراقب خودتان باشید.
اگر هرگونه مشکل یا سوالی درباره هر یک از تغییرات بدن در این دوران دارید هم میتوانید از یک متخصص زنان بجنورد کمک بگیرید.
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- آشنایی با جراحی کلپورافی
- از درمان تنبلی تخمدان چه می دانید ؟
- متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
- جراحی برداشت رحم با هیسترکتومی شکمی
- جراحی کیست درمویید
مراقبت های بعد از زایمان طبیعی چیست؟
زایمان طبیعی چگونه است؟ زایمان طبیعی فشار زیادی به بدن وارد کرده و مراقبت های بعد از آن بسیار مهم است. مهم نیست که چگونه زایمان کردهاید، شش هفته اول پس از تولد نوزاد یک دوره نقاهت مهم برای مادر در نظر گرفته میشود.
حتی اگر دوران بارداری خود را به بهترین شکل گذرانده باشید و راحتترین زایمان را نیز تجربه کرده باشید، بدن شما در این دوران در بیشترین حالت خود کشیده شده و در مراحل زایمان طبیعی تحت فشار قرار گرفته است. به همین خاطر شما فرصتی برای بهبودی نیاز دارید. لازم است با مراقبت های بعد از زایمان طبیعی آشنا باشید و این موارد را جدی بگیرید. با اینکار به زودی بهبود خواهید یافت و به روال عادی زندگی بازمیگردید.
۱. مراقبت از بخیه های زایمان طبیعی
برای مراقبت از بخیه های زایمان طبیعی مواردی که در ادامه توضیح دادهایم را رعایت نمایید :
- پس از ادرار کردن یا اجابت مزاج بدن خود را به آرامی از جلو به عقب پاک کنید.
- پس از پاک کردن خود، روی بخیهها آب گرم بپاشید.
- از صابون یا محلولی به جز آب برای تمیز کردن خود استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک شما تجویز کرده باشد.
- نوار بهداشتی را حداقل هر ۲ تا ۴ ساعت یکبار تعویض کنید.
۲. مراقبت از زخم زایمان طبیعی
مراقبت از زخم زایمان طبیعی با رعایت مواردی که در قسمت قبلی گفته شد مهم است. شما باید مراقبت از این زخمها را جدی بگیرید تا زخم عفونت نکند و عوارض جدیتری ایجاد نکند.
۳. مراقبت از نوک سینه
اغلب در ابتدای شیردهی، مادران شیرده دچار درد و خشکی نوک سینه میشوند.
۴. مراقبت روانی در افسردگی بعد از زایمان
زایمان باعث ایجاد مجموعهای از احساسات مختلف در مادران میشود. بسیاری از تازه مادران دورهای از احساس ناراحتی یا اضطراب را تجربه میکنند. علائم افسردگی بعد از زایمان شامل نوسانات خلقی، اضطراب و مشکل در خوابیدن است. این مشکل معمولا در عرض دو هفته فروکش میکند.
اگر فکر می کنید ممکن است افسرده باشید، به خصوص اگر علائم شما به خودی خود از بین نرود، در مراقبت از کودک یا انجام کارهای روزانه مشکل دارید، یا به فکر آسیب رساندن به خود یا کودکتان هستید، خیلی زود با پزشک خود تماس بگیرید.
۵. رعایت بهداشت بعد از زایمان
به عنوان مواردی که در رعایت بهداشت بعد از زایمان مهم است میتوان موارد زیر را نام برد :
هر بار که حمام میکنید یا پد خود را عوض میکنید، دستان خود را بشویید. حتماً پد کثیف را بردارید و یک پد تمیز را از جلو به عقب جایگزین کنید. نوار بهداشتی را بعد از هر بار تخلیه یا دفع مدفوع یا حداقل ۴ بار در روز تعویض کنید.
۶. خستگی بعد از زایمان طبیعی
پس از زایمان، ممکن است از نظر جسمی و روحی احساس خستگی کنید. بسیار مهم است که نیاز به استراحت و خواب را برطرف کنید که به بدن شما زمان میدهد تا بهبود یابد و برای تغذیه و مراقبت از نوزاد جدید خود آماده شود.
۷. خالی نگه داشتن مثانه برای کاهش درد انقباضات رحمی
انقباضات رحمی در بارداری شدید است. این انقباضات ممکن است بعد از زایمان هم تا چند وقت ادامه داشته باشند. احتباس ادرار میتواند باعث کشیدگی بیش از حد و آسیب به مثانه شود و ممکن است ناشی از موارد زیر باشد :
- فشار بر مثانه و کف لگن در حین زایمان
- تورم، کبودی یا درد در ناحیه لگن، به ویژه در اطراف مجرای ادرار (لوله ادرار)
- به همین دلیل برای کاهش انقباضات و درد رحمی لازم است که مثانه خود را خالی نگه دارید.
۸. بی اختیاری ادرار
بارداری، زایمان سزارین و زایمان طبیعی میتوانند عضلات کف لگن را که از رحم، مثانه و راست روده حمایت میکنند، کشیده کرده یا به آن آسیب بزنند. علت بی اختیاری ادرار در زنان جوان بعد از زایمان این مورد بوده و این موضوع ممکن است باعث نشت چند قطره ادرار هنگام عطسه، خنده یا سرفه شود. این مشکلات معمولا در عرض چند هفته بهبود مییابند اما ممکن است در دراز مدت نیز باقی بمانند.
در این بین نوارهای بهداشتی بپوشید و تمرینات عضلات کف لگن (Kegels) را انجام دهید تا به تقویت عضلات کف لگن و کنترل مثانه کمک کند. برای انجام کگل، تصور کنید که روی یک تیله نشستهاید و ماهیچههای لگن خود را طوری سفت کنید که انگار در حال بلند کردن سنگ مرمر هستید. هر بار سه ثانیه آن را امتحان کنید، سپس با سه شمارش استراحت کنید. تمرین را تا ۱۰ تا ۱۵ بار پشت سر هم حداقل سه بار در روز انجام دهید.
۹. مراقبت از خونریزی بعد از زایمان طبیعی
بعد از حدود ۱۰ روز باید خون کمتری مشاهده کنید. ممکن است تا ۶ هفته پس از زایمان خونریزی خفیف یا لکه بینی داشته باشید. در این مدت فقط میتوانید از نوار بهداشتی استفاده کنید. توجه داشته باشید که استفاده از تامپون میتواند منجر به عفونت شود.
۱۰. رابطه جنسی
بسیاری از پزشکان بدون توجه به روش زایمان توصیه میکنند تا چهار تا شش هفته پس از زایمان از انجام رابطه جنسی خودداری نمایید. خطر عارضه بعد از زایمان در دو هفته اول پس از زایمان بیشتر است. به همین خاطر انتظار، به بدن شما برای بهبودی زمان میدهد. علاوه بر ترشحات پس از زایمان و پارگی واژن، ممکن است خستگی، خشکی واژن، درد و کاهش میل جنسی را تجربه کنید.
۱۱. استفاده از شکم بند
ممکن است پس از زایمان احساس بدی داشته باشید، زیرا رباطهای شما کمی کشیدهتر شدهاند. شکم بند میتواند به ایجاد ثبات کمک کند. گاهی اوقات، شکم بند میتواند به شما کمک کند بدن خود را در وضعیت ثابتی نگه دارید و از دیسک کمر بعد از زایمان طبیعی جلوگیری میکند.
۱۲. تغذیه
رژیم غذایی بعد از زایمان طبیعی اهمیت زیادی دارد. زنان شیرده روزانه به حدود ۵۰۰ کالری اضافی و همچنین پروتئین، کلسیم و مایعات فراوان برای سالم ماندن و تولید شیر مغذی مادر نیاز دارند. شما باید پس از زایمان رژیم غذایی متعادلی داشته باشید که شامل گوشت بدون چربی، غذاهای پرفیبر، محصولات لبنی کم چرب و مقدار زیادی میوه و سبزیجات تازه است.
۱۳. یبوست بعد از زایمان
یبوست بعد از زایمان طبیعی شایع است. اگر بعد از زایمان طبیعی خود متوجه احساس یبوست شدید اقداماتی را انجام دهید تا مدفوع خود را نرم و منظم نگه دارید. غذاهای سرشار از فیبر از جمله میوهها، سبزیجات و غلات کامل مصرف کنید و مقدار زیادی آب بنوشید. در صورت نیاز نیز از پزشک خود در مورد انواع روشهای موثر در بهبود یبوست سوال کنید. اگر یبوست طولانی مدت ادامه داشته باشد، ممکن است باعث هموروئید بعد از زایمان طبیعی شود.
۱۴. داروها و مکمل ها
۵ ماده مغذی حیاتی برای مادران که به عنوان مکمل پس از زایمان مصرف میشوند عبارتند از :
- آهن (مهم است که آهنی را که در طول زایمان از دست دادهاید دوباره جایگزین کنید.)
- ویتامین B۱۲ برای رشد مناسب گلبولهای قرمز خون، تولید انرژی و کمک به تشکیل DNA بدن مورد نیاز است.
- DHA که یک اسید چرب امگا ۳ است.
- کولین
- ویتامین دی
۱۵. فعالیت های خانه داری
تا زمانی که پزشکتان درباره محدودیتهای حرکتی و فعالیتهای شما حرفی نزده کمی محتاطانه رفتار کنید. شما باید تا آن زمان از بالا و پایین رفتن از پلهها و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. تا چند روز اول هم بهتر است از اعضای خانواده فردی در کنارتان باشد تا کمتر تحرک داشته باشید و بتوانید استراحت کنید.
۱۶. کنترل وزن بعد از زایمان طبیعی
باید ۶ تا ۱۲ ماه پس از زایمان به وزن قبل از بارداری خود برگردید. اکثر زنان تا ۶ هفته پس از زایمان نیمی از وزن نوزاد خود را از دست میدهند. مابقی اضافه وزن مادر نیز اغلب در طی چند ماه آینده از بین خواهد رفت. یک رژیم غذایی سالم همراه با ورزش روزانه به کاهش وزن کمک میکند.