استرس در دوران بارداری و داروهای مجاز

استرس در دوران بارداری | این سوالی است که خانم‌های باردار معمولاً از رواپزشکان می‎پرسند. استرس و اضطراب در دوران بارداری می‌تواند بدتر شود و این خود می‌تواند باعث نگرانی مادرانی شود که درباره مصرف داروهای ضد استرس در دوران بارداری شک دارند. به طور کلی، ایمنی مصرف داروها در بارداری به عوامل زیادی بستگی دارد.

مطالعات نشان داده است که داروهای ضد استرس در بارداری از جمله بنزودیازپین‌ها و داروهای بازدارنده بازجذب سروتونین تاثیر قابل توجهی روی جنین ندارند. تنها ممکن است تاثیر منفی خفیفی مثل کوتاه شدن طول دوران بارداری و نیاز نوزاد به کمک تنفسی هنگام زایمان ممکن است دیده شود. با اینکه در بسیاری از مطالعات تاثیر قابل توجهی دیده نشده، اما این بدان معنا نیست که داروهای ضد استرس در طول بارداری کاملاً ایمن هستند.

در حال حاضر بسیاری از پزشکان مصرف این دسته از داروها را در طول دوران بارداری توصیه نمی‌کنند. در برخی مطالعات مصرف بنزودیازپین‌هایی مثل والیوم (دیازپام) و زاناکس (آلپرازولام) که از سوی FDA در دسته داروهای D قرار دارند، با افزایش خطر بروز لب شکری، هایپوتونیا (انقباض عضلانی ضعیف)، آپنه و مشکلات تغذیه در نوزاد در ارتباط بوده است. به خصوص اگر این داروها در سه ماهه اول بارداری مصرف شوند خطر بیشتری دارد.

همچنین خطرات دیگر مصرف این دسته داروی ضد استرس در بارداری، مسمومیت دارویی و انتقال آن به جنین است. اگر مادر با مصرف داروهای ضد استرس در بارداری دچار عوارض جانبی شود، ممکن است جنین نیز به این عوارض دچار شود. عوارض مربوط به بنزودیازپین‌ها شامل مشکلات تنفسی، خواب آلودگی و کاهش قدرت عضلانی است. البته در این مورد ریسک کمی وجود دارد و بیشتر در خانم‌هایی که دوز بالایی از دارو را مصرف می‌کنند دیده می‌شود.

البته برخی پزشکان هنوز هم داروهای بنزودیازپین را در صورتی که مزایای آن‌ها از خطراتشان پیشی بگیرد تجویز می‌کنند.

در حالی که بنزودیازپین‌ها در دسته داروهای D قرار دارند، داروهایی مثل پروزاک (فلوکستین) و سرترالین در دسته داروهای «احتمالاً ایمن» قرار دارند. داروهایی که در این دسته دارویی قرار دارند معمولاً جزء داروهای ضد افسردگی هستند. اما طبق شواهد و مطالعات موجود، این داروها می‌توانند در درمان استرس هم موثر باشند.

محققان با ایمنی قطعی مصرف این داروها به عنوان داروی ضد استرس در بارداری مخالفند. با اینکه برخی مطالعات ثابت کرده‌اند که این داروها اثر منفی بلند مدتی ندارند اما در برخی دیگر از مطالعات شواهدی از بروز مشکلات در نوزادان مادران تحت درمان با داروهای ضد افسردگی یافت شده است.

تصمیم‌گیری درباره مصرف این داروها در دوران بارداری به خواسته فرد بستگی دارد. اما درباره مصرف داروی پاکسیل در بارداری هشدار داده می‌شود.

بعضی مطالعات نشان داده است که داروهای افسردگی سه حلقه‌ای مثل ایمپرامین (توفرانیل) هم در درمان استرس و هم افسردگی کاربردی هستند. مطالعات مختلفی برای بررسی تاثیر مصرف این داروهای ضد استرس در دوران بارداری انجام شده است. برخی تحقیقات نشان داده است که مصرف داروهای افسردگی سه حلقه‌ای و داروهای افسردگی SSRI در سه ماهه آخر بارداری می‌تواند خطر زایمان زودرس و بروز مشکلات برای نوزاد در حین تولد را افزایش دهد.

داروهای ضد استرس را می‌توان به دو دسته کلی بنزودیازپین‌ها و داروهای درازمدت مثل SSRI ها تقسیم کرد. بنابراین در این بخش به هر دو دسته توجه خواهیم کرد. نوزادان مادرانی که تحت درمان با هر دو دسته دارو هستند ممکن است با علائم اعتیاد به دنیا بیایند. مصرف داروی ضد استرس بنزودیازپین در اواخر بارداری می‌تواند باعث ایجاد علائم ترک در نوزاد، مثل مشکلات تنفسی، ضعف عضلات، گریه، بی‌قراری، لرزش، وحشت و مشکلات خواب شود. این علائم معمولاً بعد از چند هفته رفع می‌شوند و تاثیر درازمدت ندارند.

مصرف داروهای ضد افسردگی SSRI در دوران بارداری هم می‌تواند باعث ایجاد علائم خفیف ترک در نوزاد شود. علائم ترک در نوزادان مادرانی که تحت درمان با SSRI ‌هستند بسیار خفیف بوده و بدون نیاز به مداخله پزشکی ظرف ۴۸ ساعت از بین می‌روند.

منابع:

verywellfamily

therecoveryvillage