افتادگی رحم چگونه رخ میدهد؟| دکتر آرزو سعیدی – متخصص زنان بجنورد
افتادگی رحم ، که به آن پرولاپس رحم نیز گفته میشود، نتیجه ضعف و از دست دادن قدرت ماهیچههای شکم و لگن است. رحم و اجزای آن توسط مجموعهای از ماهیچهها، رباطها و عضلات در ناحیه شکم و لگن حمایت میشوند. عواملی مانند زایمان طبیعی، زایمان دشوار، بالارفتن سن و تغییرات در سطح هورمون استروژن میتوانند به تضعیف این عضلات منجر شوند.
زمانی که عملکرد عضلات نگهدارنده رحم مختل میشود، رحم به سمت کانال واژن و دهانه رحم حرکت کرده و موجب پرولاپس میگردد. در واقع، افتادگی رحم به معنای بیرونزدگی اعضای داخلی لگن از واژن است. در موارد شدید، ممکن است رحم بهطور کامل از طریق واژن خارج شود. به همین دلیل، مشاهده اولین علائم این عارضه باید شما را بر آن دارد تا هر چه سریعتر به متخصص زنان مراجعه کنید.
این مشکل بیشتر زنان را در سنین یائسگی و سالهای پس از آن تحت تأثیر قرار میدهد. با افزایش سن و کاهش ترشح هورمونها، عضلات لگن قدرت خود را از دست میدهند و این امر به افتادگی رحم میانجامد. به طور کلی، تقریباً نیمی از خانمهای بالای ۵۰ سال ممکن است با این عارضه مواجه شوند.
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- علائم آتروفی واژن را بشناسید :
- انواع سرطان تخمدان و علل بروز آن
- تماس با متخصص زنان بجنورد
- عوامل خطر ساز ابتلا به بیماری هیدروسالپنکس
- متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
- درمان تنبلی تخمدان و پاسخ به سوالات پرتکرار
- چه زمانی باید خودآزمایی پستان را انجام بدهید؟
انواع افتادگی یا پرولاپس رحم
افتادگی رحم بسته به شدت بیماری و علائم آن، به چهار دسته تقسیم میشود:
- افتادگی رحم درجه ۱: در این حالت، گردن رحم به سمت کانال واژن جابهجا شده و وارد قسمت فوقانی واژن میشود.
- افتادگی رحم درجه ۲: در این نوع، گردن رحم بیشتر به قسمت پایینی واژن حرکت میکند، اما هنوز به طور کامل از آن خارج نشده است. گردن رحم در این مرحله وارد کانال واژن شده است.
- افتادگی رحم درجه ۳: در این وضعیت، رحم به پایینترین قسمت واژن سقوط میکند و فرد دچار بیرونزدگی در ناحیه واژینال میشود. در این حالت، گردن رحم بهراحتی از دهانه واژن قابل مشاهده است و در برخی موارد، ممکن است گردن رحم از واژن خارج شود.
- افتادگی رحم درجه ۴: این نوع افتادگی شدیدترین شکل پرولاپس رحم است. در این حالت، دهانه رحم به طور کامل از واژن خارج میشود. این وضعیت که به آن «پروسیدنشیا» (procidentia) گفته میشود، نیاز به جراحی فوری دارد و معمولاً در صورت خروج کامل رحم از بدن و آسیب دیدن رباطهای محافظ رحم، متخصص زنان مجبور به تخلیه رحم میشود.
علائم افتادگی رحم چیست؟
همانطور که پیشتر اشاره شد، پرولاپس رحمی میتواند بسته به شرایط فرد علائم متفاوتی از خود نشان دهد، از خفیف تا شدید. در برخی موارد، خانمها حتی متوجه بروز این مشکل نمیشوند و تنها در مواقعی مانند بارداری مجدد یا بروز مشکلات خاص متوجه آن میگردند. به همین دلیل، آشنایی با کوچکترین علائم افتادگی رحم اهمیت زیادی دارد تا بتوانید بهموقع درمان را آغاز کرده و از پیشرفت آن جلوگیری کنید.
از رایجترین علائم و نشانههای این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس نشستن روی برجستگی
- خونریزی واژینال
- تکرر ادرار
- قاعدگی دردناک و خروج خون زیاد
- درد در حین مقاربت
- احساس لمس توده یا تورم در ناحیه واژن
- بیرونزدگی رحم
- احساس کشش و سنگینی در ناحیه رحم
- مشکلات نشستن و برخاستن
- یبوست، هموروئید و دفع سخت
- شیوع مکرر عفونتهای مثانه
- بوی نامطبوع از ناحیه واژن یا ادرار
- درد و کرامپ مداوم در ناحیه واژن، شکم و لگن
- احساس پر بودن شکم یا خروج ناگهانی جسمی از واژن
- تب و گاهی لرز و مشکلاتی مانند تهوع به دلیل عفونت داخلی
خطرناکترین علائم افتادگی رحم چیست؟
علائم افتادگی رحم میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. اما برخی نشانهها وجود دارند که اگر آنها را تجربه کنید، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید. نادیدهگرفتن این علائم میتواند به تأثیرات جدی بر زندگی روزمره، فعالیتهای جنسی و عملکرد رودهها و مثانه منجر شود. اگر با هر یک از علائم زیر مواجه شدید، بیدرنگ به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید:
- احساس فشار در ناحیه واژن یا مشاهده رحم در بیرون از واژن
- احساس بیرونزدگی غیرطبیعی در ناحیه واژن
- مشکلات ادراری جدی مانند عدم توانایی در ادرار کردن، تکرر ادرار یا بیاختیاری
- مشکلات گوارشی وخیم مانند یبوست شدید به همراه درد مداوم در ناحیه شکم
- درد شدید در ناحیه پایین کمر هنگام نشستن، راهرفتن یا انجام کارهای روزمره
- افتادگی کامل رحم همراه با خونریزی شدید
افتادگی یا پرولاپس رحم چطور تشخیص داده میشود؟
متخصص زنان تشخیص افتادگی رحم را با بررسی علائم فیزیکی، سابقه بیماریهای شخص و موارد مشابه آغاز میکند. ممکن است معاینه در حالت نشسته یا خوابیده انجام شود و پزشک از شما بخواهد سرفههای محکمی کنید. اگر تشخیص بیماری هنوز کامل نباشد، پزشک ممکن است آزمایشها و روشهای زیر را انجام دهد:
- معاینه واژینال با استفاده از وسایلی مانند اسپکولوم
- بررسی فشار داخلی شکم
- انجام سونوگرافی
- عکسبرداری با اشعه ایکس
- سونوگرافی واژینال
- اسکن امآرآی
- آزمایشهای ادرار و خون برای تشخیص عفونت
- پیلوگرام وریدی برای مشخصشدن انسداد مجاری ادراری (در این روش با تزریق مادهای خاص، رگها و بافتهای آسیبدیده بهراحتی در عکسبرداری مشخص میشوند) .