جدا شدن زودرس جفت | متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
جدا شدن زودرس جفت (placental abruption) یک عارضه خطرناک است که در آن جفت، پیش از تولد نوزاد بهطور جزئی یا کلی از رحم جدا می شود. این وضعیت میتواند به قطع انتقال اکسیژن و مواد مغذی به جنین و همچنین منجر به خونریزی شدید شود که برای مادر و نوزاد خطرناک است. حتی جدا شدن جزئی جفت می تواند عواقب جدی مانند مشکلات رشد جنین، زایمان زودرس یا تولد کودک مرده را به همراه داشته باشد.
این عارضه معمولاً در سهماهه سوم بارداری اتفاق میافتد، اما هر زمان پس از هفته بیستم بارداری نیز ممکن است رخ دهد. در این مقاله، به بررسی علائم جدا شدن زودرس جفت، عوامل مؤثر در بروز این عارضه و اقدامات لازم پس از آن خواهیم پرداخت :
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- در چه مواردی از هیستروسکوپی تشخیصی استفاده می شود؟
- متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
- عمل برداشتن رحم ، آغازی متفاوت در زندگی زنان
- دیدار با خانم کاملی و رضایت از درمان
- سپاس از شرکت ارکید فارمد به مناسبت روز پزشک
علائم جدا شدن زودرس جفت
در بسیاری از موارد، جدا شدن جفت میتواند با خونریزی واژینال همراه باشد که این خونریزی میتواند از مقدار کم تا خونریزی شدید و ناگهانی متغیر باشد. در برخی موارد، خون در پشت جفت حبس می شود و در این حالت ممکن است مادر هیچ گونه خونریزی را مشاهده نکند.
علاوه بر خونریزی، بیشتر خانمها ممکن است دچار حساسیت رحم یا کمردرد شوند. در برخی موارد، جدا شدن جفت میتواند منجر به زایمان پیش از موعد گردد. به همین دلیل، در صورت مشاهده هرگونه نشانهای از جدا شدن جفت، باید فوراً برای انجام ارزیابیهای لازم، از جمله اندازهگیری ضربان قلب نوزاد و سونوگرافی به بیمارستان مراجعه کنید.
سونوگرافی ممکن است نتواند جدا شدن جزئی جفت را بهطور دقیق تشخیص دهد، اما میتواند عارضه جفت سرراهی را که یکی از دلایل خونریزی رحم است، شناسایی کند. از جمله علائم جدی که باید به آنها توجه کنید، عبارتند از:
- خونریزی واژینال یا لکهبینی
- خروج مایع خونآلود از واژن به دلیل پاره شدن کیسۀ آب
- انقباضات دردناک، حساس شدن رحم، درد شکم یا کمردرد
- انقباضات مکرر یا ادامهدار
- کاهش یا توقف حرکات جنین در رحم
از آنجا که خونریزی ممکن است ناشی از عوامل دیگر باشد، پزشک شما واژن و دهانه رحم را بررسی خواهد کرد تا مشخص شود که آیا خونریزی ناشی از عفونت، پارگی، پولیپ یا دیگر علل است. همچنین پزشک به ارزیابی کاهش ضخامت دهانه رحم و باز شدن آن نیز خواهد پرداخت، زیرا خونریزی ممکن است ناشی از پارگی رگهای کوچک بهدلیل تغییرات در دهانه رحم باشد.
در صورت خونریزی شدید یا هر علامتی از شوک، مانند احساس ضعف، غش، رنگ پریدگی، تعریق، گیجی یا تپش قلب، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. اگر نوع خون شما منفی باشد یا در سهماهه دوم یا سوم بارداری خونریزی کردهاید، پزشک ممکن است داروی روگام (Rhogam) که یک پادتن Rh است، برای شما تجویز کند تا خطر تداخل و ناسازگاری خونی بین مادر و جنین کاهش یابد.
عوامل مؤثر در جدا شدن جفت
دقیقاً مشخص نیست که چه عواملی باعث جدا شدن جفت میشود، اما این عارضه در زنانی که دارای شرایط زیر هستند، شایعتر است:
- اختلالات انعقاد خون
- پارگی کیسۀ آب پیش از موعد
- فشار خون مزمن، فشار خون حاملگی یا پرهاکلامپسی
- تجربه خونریزی در دوران بارداریهای قبلی
- سابقه جدا شدن جفت در بارداریهای قبلی
- پلیهیدرآمنیوس (حجم زیاد مایع آمنیوتیک)
- بارداری چندقلویی، که در این صورت جدا شدن جفت بلافاصله بعد از به دنیا آمدن اولین کودک معمول است.
- ضربدیدگی شدید یا تصادف، بهخصوص تصادفهای رانندگی، حمله یا آسیب به ناحیه شکم
- مصرف سیگار، قلیان، آمفتامین، مواد مخدر یا الکل
- داشتن تعداد زیاد فرزند یا سن بالا، که با افزایش سن ،خطر بیشتر میشود.
- ناهنجاریهای رحمی یا وجود فیبروئید، بهویژه اگر فیبروئید در محلی قرار داشته باشد که جفت به آن متصل است .
اقدامات پس از جدا شدن جفت
زمانی که زایمان نزدیک است، باید فوراً برای انجام آن اقدام شود؛ حتی اگر جدا شدن جفت جزئی باشد، زیرا هر لحظه ممکن است شدت آن افزایش یابد. در صورت خونریزی شدید یا وجود علائمی که نشاندهنده عدم دریافت اکسیژن کافی توسط نوزاد است، باید بهسرعت عمل سزارین انجام شود. اگر پزشک مشکوک به جدا شدن جزئی جفت باشد و کودک شما نیز بسیار نارس باشد، تا زمانی که حال شما و کودک مساعد باشد، میتوانید زایمان را به تأخیر بیندازید.
در این شرایط، باید ریسک جدا شدن جفت و زایمان نوزاد زودرس را بهدقت بررسی کنید و تصمیمگیری مناسبی انجام دهید. ممکن است برای افزایش سرعت رشد ریههای نوزاد و جلوگیری از مشکلات خاص مربوط به نوزادان زودرس داروهایی تجویز شود. در این راستا، حضور در بیمارستان و تحت نظر بودن مداوم اهمیت دارد تا تیم پزشکی در صورت مشاهده هرگونه نشانهای از وخامت وضعیت جفت یا نامساعد بودن حال کودک، بتوانند زایمان را بهموقع انجام دهند.