چه نوار قلب جنین از نظر پزشکی نوار خوب و واکنشی حساب میشود؟ | دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد
نوار قلب جنین که به طور عمومی به عنوان کاردیوتوکوگرافی (Cardiotocography – CTG) شناخته میشود، یک ابزار مهم و اساسی در زمینه پزشکی برای بررسی و مانیتورینگ قلب جنین در طول دورههای بارداری است. نوار قلب جنین از نظر پزشکی واکنشهای قلبی جنین به فعالیتهای رحمی مادر و نشانگان سلامتی جنین را ثبت میکند. بر اساس نمودارهای این نوار، پزشکان میتوانند وضعیت قلب جنین و واکنشهای آن به محیط بارداری را ارزیابی کنند.
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- تشخیص علل سقط مکرر و درمان آن
- تماس با متخصص زنان بجنورد
- اصول تغذیه سالم در دوران پریودی
- آیا استرس میتواند باعث ناباروری شود؟
- متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
- بررسی خطرات بارداری بعد از ۳۵ سالگی
نوار قلب جنین بهطور کلی از دو بخش تشکیل شده است:
1. نوار قلبی (Fetal Heart Rate – FHR): در این بخش، فعالیت قلب جنین ثبت میشود و نموداری از ضربان قلب جنین به صورت طولانی و زمان واقعی به نمایش درآمده و در مقایسه با فعالیتهای رحمی مادر، تغییرات در نوع و نحوه واکنش قلب جنین به محیط مادر مشاهده میشود.
2. نوار رحمی (Uterine Contractions – UC): در این بخش، فعالیتهای رحمی مادر ثبت میشود که بهعنوان تنگیها (contractions) شناخته میشوند. این تنگیها نشاندهنده فعالیتهای زایمان و تغییرات مختلف رحمی هستند.
پزشکان و متخصصان زنان و زایمان با تحلیل نمودارهای نوار قلب جنین میتوانند مشکلاتی نظیر کمبود اکسیژن در قلب جنین، واکنشهای نامناسب قلبی به تنگیها، تعداد تنگیها و طول آنها و دیگر نشانگان غیرطبیعی را تشخیص دهند. این اطلاعات میتوانند به پزشک کمک کنند تا در صورت نیاز، تدابیر پزشکی لازم را برای حفظ سلامت و سلامتی مادر و جنین انجام دهد.
چه نوار قلب جنینی از نظر ما یک نوار خوب و واکنشی حساب میشود؟
اول از همه باید بدانید که برعکس قلب انسانها که به صورت منظم و با یک ریتم تکراری بین ۶۰-۱۰۰ضربان دردقیقه میزند، قلب جنین به صورت لحظه ای تغییر تعداد ضربان بین ۱۲۰_۱۶۰دارد. و اصلا منظم و ثابت نیست. نواری از نظر ما واکنشی و خوب محسوب میشود که طی بیست دقیقه حداقل دوبار ضربان قلب جنین بیشتر از ۱۵ضربان در دقیقه افزایش یابد و این افزایش ۱۵وانیه طول بکشد.
در طی انجام تست ممکن است به صورت گذرا و بدون تکرار افت قلب اتفاق بیفتد که در صورت عدم تکرار نگران کننده نیستند. ولی در صورتی که تکرار شوند حتما باید بررسی گردد. اگر طی بیست دقیقه این دو افزایش که مد نظر ماست اتفاق نیفتد تست را تا ۴۰دقیقه ادامه می دهیم و اگر همچنان افزایش ندیدیم یک بار دیگر به مدت ۳۰دقیقه نوار میگیریم یا درخولست سونوگرافی سلامت جنین میکنیم.
در صورتی که در تست مشکلات جدی مشاهده شود و با اقدامات اورژانس وضعیت بهبود نیاید نیاز به زایمان سریع وجود دارد. در برخی شرایط پرخطر مثل دیابت، فشار خون، دو قلویی، وزن کم جنین، گذشتن از موعد زایمان… انجام این تست به صورت دوبار در هفته توصیه میگردد تا از سلامت جنین اطمینان حاصل شود.
دلایل انجام تست نوار قلب جنین
تست نوار قلب جنین (کاردیوتوکوگرافی یا CTG) برای ارزیابی و مانیتورینگ وضعیت قلب جنین در طول دورههای بارداری انجام میشود. دلایل انجام این تست عبارتند از:
1. ارزیابی سلامت قلب جنین: تست نوار قلب جنین به منظور بررسی وضعیت عملکرد قلبی جنین صورت میگیرد. این تست میتواند نشان دهد که ضربان قلب جنین در محدوده طبیعی قرار دارد یا خیر. این اطلاعات به پزشک کمک میکند تا مشکلات محتمل قلبی را شناسایی و در صورت لزوم تدابیر درمانی را به موقع انجام دهد.
2. ارزیابی واکنش قلب جنین به فعالیت رحمی مادر: با تحلیل نوار قلب جنین، پزشک میتواند واکنش قلب جنین به تنگیها (contractions) رحمی مادر را بررسی کند. این مطالعه نشان میدهد که قلب جنین به درستی به تغییرات فشار و جریان خون در طول فعالیتهای زایمان واکنش نشان میدهد یا خیر.
3. ارزیابی کمبود اکسیژن: تست نوار قلب جنین میتواند کمبود اکسیژن (آسفیکسیا) در قلب جنین را نشان دهد. کمبود اکسیژن میتواند به علت مشکلات مختلف از جمله قطعی جریان خون، تنگیها بیش از حد در فعالیت رحمی، یا مشکلات دیگری که باعث کاهش عرضه اکسیژن به جنین میشود، رخ دهد. این اطلاعات به پزشک کمک میکند تا در صورت لزوم مراقبتها و تدابیر پزشکی مناسب را اعمال کند.
4. ارزیابی بارشهای خونی: در بعضی موارد، بارشهای خونی از جنین به رگهای مادری میتواند رخ دهد. تست نوار قلب جنین میتواند نشان دهد که آیا این بارشها در جنین اتفاق میافتد یا خیر.
5. بررسی حالت حفظ شدهی جنین: تست نوار قلب جنین میتواند در بررسی وضعیت سابقهی حرکتهای جنین و نشانههای حفظ شدهی جنین مفید باشد.
تست نوار قلب جنین یک روش غیرتهاجمی و ایمن است که به پزشکان امکان ارزیابی دقیقتری از وضعیت قلب جنین و محیط بارداری میدهد. این تست عموماً در بیمارستانها در طول فعالیتهای زایمان یا در مواقع نیاز به مانیتورینگ قلب جنین انجام میشود.