نازک شدن دیواره رحم| متخصص زنان بجنورد
اندومتر نازک | رحم یک اندام توخالی است که از سه لایه اصلی تشکیل شده است. اندومتر داخلیترین لایه رحم است که در طی سیکل قاعدگی ضخیم و نازک میشود. این لایه در دوران بارداری نیز تغییراتی را تجربه میکند. دومین لایه، لایه عضلانی یا میومتر رحم است که به انقباضات رحم کمک میکند. یک لایه خارجی هم رحم را احاطه کرده و آن را از بقیه بافتها جدا میکند.
حتما در مورد اهمیت رحم در سلامت باروری و بارداری شنیدهاید. تخمک بارور شده در پوشش داخلی رحم، کاشته میشود. جنین نیز تا زمان زایمان توسط این پوشش تغذیه میشود. بنابراین، وظایف اصلی اندومتر محافظت و کمک رشد جنین و دفع خون قاعدگی در زمانی که باردار نیستید است. برخی از زنان دارای اندومتر نازک هستند که میتواند منجر به مشکلاتی در کاشت تخمک بارور شده شود.
نازکی اندومتر میتواند بر روی توانایی شما برای بارداری تأثیر بگذارد، اما با روشهای درمانی و مشاورههای پزشکی مناسب، میتوان این مشکل را مدیریت کرد. شما تنها نیستید و بسیاری از زنان با چالشهای مشابه مواجه هستند. توجه به سلامت جسمی و روحی خود، از جمله داشتن تغذیه مناسب، در کنار درمانهای پزشکی میتواند به شما کمک کند تا این مسیر پرچالش را راحتتر طی کنید.
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- عوارض شایع IUD دستگاه داخل رحمی
- عفونت کیسه آمنیوتیک چطور اتفاق می افتد ؟
- موارد تجویز دارو لاکتوفم در زنان
- دکتر آرزو سعیدی در دکتر آف
- کاربرد دارو اسپمیفن و اثرگذاری آن
- دلایل تجویز سونوگرافی ترانس واژینال توسط متخصص زنان
- چرا مراقبت از خود برای مادران بعد از زایمان مهم است ؟؟؟
تماس با متخصص زنان بجنورد – دکتر آرزو سعیدی
اندومتر نازک و دردسرهای آن
ضخامت پوشش رحم در طول چرخه قاعدگی تغییر میکند. در شروع سیکل قاعدگی یعنی در مراحل اولیه فاز فولیکولار، اندومتر نازک است و در مراحل بعدی ضخیمتر میشود تا برای کاشت تخمک و بارداری احتمالی آماده شود. ضخامت طبیعی اندومتر مناسب برای بارداری، ۸ تا ۱۲ میلیمتر است.
وقتی ضخامت اندومتر زیر ۶ میلیمتر باشد، احتمال بارداری کاهش مییابد. اندومتر نازک نمیتواند حمایت لازم برای بارداری را فراهم کند و این مسئله منجر به ناتوانی در باردار شدن میشود. حتی اگر لانه گزینی اتفاق بیفتد، ریسک سقط شدن جنین بیشتر خواهد و در صورتی که بارداری ادامه پیدا کند، میتواند منجر به کمبودهایی شود که بر رشد جنین تأثیر میگذارد.
به یاد داشته باشید که اندومتر نازک میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد و ممکن است نشانهای از یک مشکل اساسی باشد. به همین دلیل شناسایی علت نازک شدن ضخامت پوشش آندومتر برای داشتن یک بارداری سالم مهم است.
علائم نازک شدن دیواره رحم
ضخامت پوشش اندومتر رحم معمولاً از طریق سونوگرافی ترانس واژینال ارزیابی میشود. هر چند در بسیاری اوقات، نازک شدن دیواره رحم میتواند بدون علامت باشد و فقط در سونوگرافی تشخیص داده شود اما در صورت نامناسب بودن ضخامت اندومتر، علائمی را نیز ممکن است تجربه کنید که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت:
-
ناتوانی در باردار شدن
یکی از علائم نازک شدن اندومتر، ناباروری است. زنانی که دیواره داخلی رحم در آنها نازک میباشد، ممکن است دچار مشکلات باروری شوند، زیرا برای لانه گزینی و رشد جنین، یک آندومتر سالم با ضخامت مناسب لازم است.
-
چرخه قاعدگی غیرطبیعی
کم بودن ضخامت دیواره رحم، میتواند موجب وقوع قاعدگیهای غیرطبیعی شود. از جمله وضعیتهای قاعدگی که در نتیجه غیرطبیعی بودن ضخامت اندومتر ایجاد میشود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
دیس منوره (قاعدگیهای دردناک): در اختلال دیسمنوره، دوره های پریود ممکن است همراه با درد شدید باشند.
سیکل قاعدگی نامنظم: نامنظم بودن چرخه قاعدگی یا وجود لکه بینی در حین سیکل قاعدگی به عنوان یک علامت احتمالی نازک شدن اندومتر درنظر گرفته میشود.
کاهش خونریزی قاعدگی: کم شدن میزان خونریزی قاعدگی نیز یکی از علائم اندومتر نازک رحم است. در این شرایط، مدت زمان و شدت خونریزی قاعدگی کمتر از حد معمول می شود، زیرا لایه داخلی رحم یا اندومتر که برای وقوع خونریزی لازم است، بسیار نازک میباشد.
علت نازک شدن دیواره رحم
عوامل مختلفی علت نازک شدن دیواره رحم هستند که در ادامه به بررسی مهمترین آنها میپردازیم:
عدم تعادل هورمونها
شایعترین علت نازک بودن پوشش رحم، عدم تعادل هورمونی، به ویژه سطوح پایین استروژن است. هورمون استروژن برای ضخیم شدن آندومتر ضروری است و خانمی که دارای آندومتر نازک میباشد، ممکن است سطح استروژن پایینی داشته باشد.
در بعضی شرایط مثل سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) به دلیل سطوح بالای آندروژن اندومتر نازک میشود. در این حالت داروهای حاوی استروژن تجویز میشود و در صورتی که با مصرف داروها تغییری در ضخامت لایه داخلی رحم ایجاد نشود، ممکن است کافی نبودن خون و یا آسیب به بافت دیواره رحم، تشخیص داده شود.
سن
این عامل همچنین ممکن است عامل مهمی باشد زیرا تخمدانهای زنان مسن مقدار کمتری استروژن تولید میکنند و این منجر به نازک شدن اندومتر میشود.
جریان خون ناکافی
یک علت نازک شدن دیواره رحم، نبود جریان خون مناسب به رحم میباشد. دلایل زیادی برای جریان خون ناکافی به رحم وجود دارد. شیوه زندگی کمتحرک، ممکن است باعث کاهش جریان خون و نازک شدن دیواره رحم گردد.
وجود مشکلاتی مانند فیبروم و پولیپ نیز عروق خونی را تنگ میکنند، بنابراین جریان خون به لایه اندومتر کاهش مییابد. همچنین با افزایش سن، رگهای خونی در آندومتر انعطافپذیری خود را از دست میدهند و به خوبی خونرسانی را انجام نمیدهند که در نهایت منجر به نازکتر شدن پوشش رحم میشود.
وجود التهاب و عفونت
وجود هر نوع عفونت باکتریایی مانند سل آندومتر، بیماریهای مقاربتی و التهاب لگن میتواند باعث التهاب گردد که ممکن است آندومتر را آزار داده و در نهایت منجر به کاهش ضخامت دیواره رحم شود.
کورتاژ (D&C) یا هر نوع جراحی رحمی دیگر
برخی اوقات در حین عمل جراحی اتساع و کورتاژ، لایه پایه عملکردی آندومتر که بازال (پایه) نام دارد برداشته میشود؛ در این حالت، پوشش جدید آندومتر نمیتواند رشد کند و آندومتر نازک میماند، به این عارضه، سندرم آشرمن گفته میشود که درمان آن دشوار است.
مصرف طولانی مدت قرص های ضد بارداری
آندومتر در خانمهایی که قرصهای ضدبارداری را به مدت طولانی مصرف میکنند، ممکن است نامناسب و نازک باشد. قرصهای ضد بارداری خوراکی ترکیبی از استروژن و پروژسترون هستند و استفادهی بیش از حد یا ترک آنها میتواند منجر به تغییر در سطح استروژن و در نتیجه تغییر در ضخامت دیواره داخلی رحم شود.
برخی داروهای تحریک تخمدان
این داروها برای تحریک تخمک گذاری در درمان ناباروری تجویز میشوند. استفاده بیش از حد از این داروها میتواند باعث کاهش سطح استروژن شود، به همین دلیل پوشش آندومتر نمیتواند رشد کند و به ضخامت مناسب برسد و در نتیجه خود این داروها میتوانند منجر به بروز ناباروری گردند.
درمان نازک شدن دیواره رحم
پس از تشخیص نازک شدن دیواره رحم، درمان آن برای وقوع یک بارداری موفق، لازم و ضروری است زیرا ضخامت دیواره داخلی رحم باید افزایش یابد تا آمادگی پذیرش جنین را داشته باشد. پزشک براساس علت اصلی مشکل، درمان مناسب را انتخاب میکند.
نازک شدن اندومتر هم با روشهای پزشکی و هم به صورت طبیعی قابل کنترل است. هریک از این روشها را می توان پس از تشخیص علل نازک شدن دیواره رحم بسته به شرایط فردی استفاده کرد. برخی از روشهای درمان نازک شدن دیواره رحم شامل موارد زیر است:
استروژن درمانی
کاهش سطح استروژن ممکن است باعث نازک شدن دیواره رحم شود. در این شرایط، پزشک می تواند استروژن را به صورت خوراکی، ژل و یا شیاف تجویز نماید. استروژن باعث تقسیم سلولها در آستر آندومتر شده و لانه گزینی جنین در آن را تسهیل میکند.
هیستروسکوپی
در صورت وجود هرگونه چسبندگی داخل رحمی، از طریق هیستروسکوپی، بافتهای زخم یا چسبندگیها برداشته میشوند. این عمل درنهایت منجر به رسیدن اندومتر به ضخامت مناسب و درمان نازک شدن دیواره رحم خواهد شد.
خراش آندومتر
این یک روش یک روش ساده است که شامل ایجاد یک خراش کوچک بر پوشش آندومتر برای تحریک رشد آن است.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت به رحم (PRP)
این مایع غنی از فاکتورهای رشد است و میتوان آن را به داخل رحم تزریق کرد تا ضخامت آندومتر را بهبود بخشد.
درمانهای خانگی
نتایج استفاده از برخی مکمل های طبیعی و گیاهان دارویی، ویتامین هایی مانند ویتامین E و ال-آرژنین، انجام ورزش منظم، داشتن خواب کافی، طب سوزنی و ماساژ مخصوص باروری، نشان دادهاند که با بهبود جریان خون به رحم، ضخامت دیواره رحم افزایش مییابد. اطمینان از داشتن یک رژیم غذایی غنی از میوههای تازه، سبزیجات و غلات کامل میتواند کمک کننده باشد. همچنین میتوانید غذاهای غنی از آهن مانند چغندر، اسفناج، لوبیا و تخمه کدو تنبل را در رژیم غذایی خود بگنجانید.