علایم و عوارض سرویسیت را بشناسید :

فهرست مطالب

سرویسیت یا زخم دهانه رحم | دکتر آرزو سعیدی

سرویسیت | دهانه رحم (سرویکس) مجرای باریکی است که رحم را به واژن متصل می‌کند. در هر چرخه قاعدگی، خون قاعدگی از رحم از طریق دهانه رحم به واژن وارد می‌شود. در زمان زایمان، دهانه رحم منبسط می‌شود تا کودک بتواند به کانال زایمان وارد شود.

سرویسیت به التهاب یا زخم دهانه رحم اطلاق می‌شود که معمولاً در نتیجه تحریک و التهاب این ناحیه رخ می‌دهد. در برخی موارد، فرد ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد ، اما این عارضه معمولاً با ترشحات غیرطبیعی واژینال، خونریزی یا درد در حین مقاربت همراه است. افراد ممکن است دچار سرویسیت حاد (که معمولاً به علت عفونت است ) یا مزمن (که به علت تحریک‌های مکرر ایجاد می‌شود ) شوند.

در بیشتر موارد، این بیماری با استفاده از آنتی‌بیوتیک درمان می ‌شود، اما در برخی موارد، روش‌های دیگر مانند لیزردرمانی نیز به کار می‌رود. بر اساس تحقیقات، بیش از نیمی از زنان بالغ و مردان تراجنسیتی که در بدو تولد واژن داشتند (AFAB) در برخی مواقع به این عارضه دچار می ‌شوند. سرویسیت مسری است و می‌تواند به شریک جنسی منتقل شود؛ بنابراین، توصیه می‌شود که حداقل تا هفت روز پس از تشخیص و شروع درمان (حتی در صورت عدم وجود علائم) از برقراری رابطه جنسی خودداری کنید.

همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :

دلایل زخم دهانه رحم

عفونت‌ها، عامل اصلی ابتلا به سرویسیت حاد هستند. این عفونت‌ها معمولاً به دلیل ورود باکتری به رحم ایجاد می‌شوند. از علل شایع سرویسیت عفونی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

باکتری‌های استافیلوکوک یا استرپتوکوک
کلامیدیا (حدود ۴۰ درصد موارد سرویسیت به این باکتری مربوط می‌شود).
سوزاک
تبخال تناسلی (HSV-2)
تریکومونیازیس
مایکوپلاسمای تناسلی

پیشنهاد مطالعه

سزارین خانم واعظی همکار گرامی

علاوه بر علل عفونی، علل غیرعفونی نیز می‌توانند به التهاب دهانه رحم منجر شوند. این علل شامل قرارگیری در معرض مواد شیمیایی یا تحریک‌های مکانیکی هستند و می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

تحریک شیمیایی ناشی از اسپرم‌کش‌ها یا لاتکس کاندوم‌ها
واکنش به دیافراگم‌ها، کلاهک‌های دهانه رحم، تامپون‌ها یا پساری‌ها
پرتو درمانی یا بیماری‌های التهابی سیستمیک (به عنوان مثال، درمان سرطان یا مراحل پیشرفته سرطان دهانه رحم ممکن است بر بافت دهانه رحم تأثیر بگذارد و منجر به التهاب شود؛ هرچند این مورد نادر است).

نکته‌ای که باید توجه کرد این است که بارداری نیز می‌تواند به علت تغییرات هورمونی منجر به سرویسیت شود، زیرا در این دوره دهانه رحم بسیار حساس‌ تر است.

افراد مستعد

افرادی که دارای چندین شریک جنسی یا رفتارهای جنسی پرخطر هستند، بیشتر در معرض ابتلا به سرویسیت قرار دارند. همچنین، افرادی که سابقه بیماری‌های مقاربتی و عفونت‌های جنسی دارند یا شریک جنسی‌شان به این بیماری‌ها مبتلاست، بیشتر در خطر ابتلا به عفونت دهانه رحم هستند.

علاوه بر رفتارهای جنسی، تحریک‌های ناشی از استفاده از تامپون یا دیافراگم نیز می‌تواند موجب بروز زخم در ناحیه واژن شود.

نشانه‌های زخم دهانه رحم

تنها راه قطعی برای تشخیص سرویسیت، ارزیابی علائم توسط پزشک معالج است. علائم التهاب دهانه رحم شامل موارد زیر می‌شود :

ترشحات غیرطبیعی واژینال که ممکن است زرد، سفید یا خاکستری باشند و بوی نامطبوعی ایجاد کنند.
احساس فشار یا درد در ناحیه لگن یا شکم
خونریزی خفیف غیرمنتظره واژینال (مانند خونریزی پس از مقاربت یا بین دوره‌های قاعدگی)
مقاربت دردناک
احساس درد در حین معاینات دهانه رحم
تب (که به ندرت مشاهده می‌شود).
دفع ادرار مشکل، دردناک یا مکرر

تشخیص به‌موقع و درمان مناسب می‌تواند به کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی کمک کند .

سوزش و خارش واژن

اگر با هر یک از علائم فوق مواجه شدید یا سابقه ابتلا به بیماری‌های مقاربتی (STD) را دارید، حتماً در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. همچنین به خاطر داشته باشید که سرویسیت همیشه ناشی از بیماری‌های مقاربتی نیست و در برخی موارد، صدمات، آلرژی‌ها یا عدم تعادل باکتریایی نیز می‌توانند سبب بروز این عارضه شوند.

از آنجا که برخی از افراد ممکن است هیچ‌گونه علائمی از زخم واژن را تجربه نکنند، لازم است که برای تشخیص هر نوع ناهنجاری، معاینات منظم توسط متخصص زنان انجام شود.

پیشنهاد مطالعه

سن و تاثیرگذاری آن در میزان باروری و ناباروری

عوارض سرویسیت

عوارض اصلی سرویسیت شامل آندومتریت، بیماری التهاب لگن (PID) و عوارض احتمالی در دوران بارداری هستند. علائم بالینی سرویسیت یا آندومتریت ممکن است مشابه علائمی باشند که بیماران مبتلا به PID تجربه می‌ کنند. خطر ابتلا به PID در زنان دارای عفونت‌های دستگاه تناسلی تحتانی، بسته به تأخیر در تشخیص، وجود عفونت‌های هم‌زمان و عوامل وابسته به میزبان، بین ۲۰ تا ۸۰ درصد تخمین زده می‌شود.

علاوه بر این، وجود التهاب در دهانه رحم می‌تواند به انتقال HIV کمک کند و حساسیت به عفونت ناشی از ویروس را افزایش دهد. مکانیسم‌های زیر ممکن است سرویسیت را در انتقال HIV مؤثر سازند :

افزایش تکثیر ویروسی در شرایط عفونت یا التهاب، به ویژه در حضور سیتوکین‌های پیش التهابی بالا
اختلال در مخاط دهانه رحم
وجود تعداد بیشتری از سلول‌های آلوده به HIV در ترشحات دهانه رحم

مطالعات نشان داده‌اند که بین وجود ژنوم HIV در ترشحات دهانه رحم و سرویسیت ارتباط وجود دارد و بیان HIV در دستگاه تناسلی می‌تواند بسته به علت سرویسیت به شیوه‌های متفاوتی تغییر کند.

شواهدی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد التهاب مزمن دهانه رحم در پاتوژنز سرطان دهانه رحم نقش دارد. برخی از ژنوتیپ‌های ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به ویژه سویه‌های 16 و 18 در ایجاد اکثر سرطان‌های دستگاه تناسلی مؤثر هستند. نقش این ویروس‌ها در سرویسیت هنوز به‌طور کامل مشخص نیست. برخی مطالعات نشان‌دهنده ارتباط مستقیم بین میزان التهاب دهانه رحم و وجود ضایعات داخل اپیتلیال سنگ ‌فرشی هستند.

تشخیص زخم دهانه رحم

التهاب دهانه رحم معمولاً در طول معاینه کامل لگن تشخیص داده می‌شود. ممکن است آزمایش پاپ‌اسمیر نیز انجام شود که در آن از یک سوآب (ابزاری شبیه گوش ‌پاک‌ کن برای نمونه‌برداری) برای جمع‌آوری سلول‌ها از رحم و دهانه رحم استفاده می‌شود.

پزشک همچنین از ترشحات واژینال برای بررسی عفونت‌هایی مانند سوزاک، کلامیدیا، تریکوموناس و واژینوز باکتریایی نمونه‌برداری می‌کند. سپس، پزشک معاینه دستی کاملی از لگن انجام می‌دهد تا وجود هر یک از علائم زیر را بررسی کند :