انواع برجستگی واژن و دلایل ایجاد آنها | متخصص زنان بجنورد
برجستگی واژن | اصولا برای ظهور این برجستگیها دلایل بسیار مختلفی وجود دارد. از مشکلات هورمونی گرفته تا مشکلات پوستی، عدم رعایت بهداشت فردی، رطوبت و قارچها و مواردی ازایندست میتواند دلیل ظهور انواع برجستگی واژن در نظر گرفته شوند.
معمولا عرقکردن، آلودگیهای پوستی مانند گرد و خاک، نفوذ باکتریها به درون منافذ باز واژن و غیره میتوانند موجب التهاب و ظهور این برجستگیها و جوشها شوند. برای درک بهتر دلیل و حتی ارائه راهکار درمانی، بهتر است برجستگیهای مختلف را بهصورت جداگانه بررسی کنیم .
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- جراحی سرکلاژ و موارد تجویز آن
- واکسن گارداسیل را چه کسانی و در چه سنی باید تزریق کنند؟
- متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
- چه کسی باید با واکسن HPV واکسینه شود؟
- خانم حشمتی راد رضایت از مراقبت های بارداری
۱. کیست بارتولین یکی از شایعترین انواع برجستگی کنار واژن
یکی از متداولترین انواع برجستگی واژن مشاهده شده در زنان، کیست بارتولین نام دارد. اکثر مراجعهکنندگان به متخصص زنان با این نوع برآمدگی مواجه هستند. اگر دهانه واژن را مانند یک ساعت در نظر بگیریم که کلیتوریس در موقعیت ساعت ۱۲ قرار داشته باشد، این کیستهای بارتولین در ساعتهای ۵ و ۷ قرار میگیرند. این کیستها معمولا در یک سمت از دهانه واژن وجود دارند.
این غدد بهصورت نرمال مخاط ترشح میکنند که به روانسازی واژن کمک میکنند. اما در برخی مواقع این غدد مسدود میشوند یا اینکه عفونی میشود و منجر به ایجاد برجستگیهایی در واژن خواهند شد. این انواع برجستگی واژن در برخی موارد بسیار بزرگ میشوند.
مواد تشکیلدهنده درون این کیستها و برآمدگیها معمولا متفاوت است. گاهی اوقات این مواد مایعاتی شفاف و موکوسمانند هستند و گاهی هم بهصورت چرک و عفونت بیرون میریزند. گاهی هم اصلا در آنها مایعی وجود ندارد.
در بسیاری از مواقع برخی از باکتریها میتوانند ازجمله دلایل بالقوهی ظاهرشدن این نوع برجستگی واژن باشند. باکتریهایی که راه انتقال آنها مقاربتی است، مانند نیسریا گونورا و کلامیدیا از جمله این موارد هستند. علاوه بر این برخی از باکتریهای رایج در عفونتهای زنان مانند اشرشیا کلی و استرپتوکوک هم میتوانند دلیل بروز انواع کیستهای عفونی بارتولین در زنان باشند.
۲. جوشهای واژن
دسته دیگر برجستگیهای واژن، جوشهایی هستند که بهصورت مداوم و به دلایل مختلف در اطراف واژن مشاهده میشوند. این جوشها معمولا بعد از مدتی خودبهخود از بین میروند. زمانیکه منافذ پوست مسدود میشود، این جوشها به وجود میآیند. بسیاری از این جوشها هم نتیجه فولیکولتاند، یعنی زمانیکه فولیکولهای مو با روغن و سلولهای مرده پوست مسدود میشوند، ممکن است این جوشها در واژن ایجاد شوند.
تغییرات هورمونی، بهداشت ضعیف و مواردی ازایندست میتواند موجب ظهور این جوشها در اطراف واژن شود. این جوشها، اگر واقعا فقط جوشهای طبیعی واژن باشند ظاهری مانند سایر جوشهای نواحی دیگر بدن خواهند داشت. آنها برآمدگیهای کوچک و قرمز رنگی هستند که معمولا نوک آنها سفید یا سیاه است. گاهی اوقات این جوشها متورم و از چرک پر میشوند که ممکن است کمی دردناک باشند.
برخی از این جوشها به دلیل اپیلاسیون موهای دستگاه تناسلی ایجاد میشوند. در بسیاری از مواقع بعد از اپیلاسیونِ ناحیه تناسلی در زنان، این جوشها در اطراف واژن ایجاد میشود. معمولا خارجشدن ناقص مو و پیچیدن فولیکول مو در داخل پوست، انواع برجستگی واژن بهصورت پاپولهای برجسته و خارشدار ظاهر میشود.
۳. کیستهای چربی در اطراف واژن
این دسته از انواع برجستگی واژن هم معمولا جز برجستگیهای بیخطر محسوب میشوند. اکثر کیستهای چربی از نوع خوشخیم هستند و ضرری برای افراد ندارند. آنها معمولا بهصورت تودههای سطحی هستند که میتوانند در هر ناحیهای از دهانه واژن و نواحی اطراف آن دیده شوند. رنگ این کیستها معمولا سفید است و میتوانند بهصورت تکی یا بهصورت چندگانه باشند.
برای درمان این دسته از کیستها معمولا نیاز به اقدام به خصوصی نیست و اغلب آنها خودبهخود از بین خواهند رفت. در نهایت اگر این نوع برجستگی چربیشکل واژن برای مدتزمان طولانی ماندگار شود و فروکش نکند، بهتر است حتما با یک پزشک زنان در این زمینه مشورت کنید.
۴. زگیلهای تناسلی
این دسته از برجستگیهای واژن نیاز به توجه بیشتری دارند. زگیلهای تناسلی از جمله برآمدگیهایی هستند که بهدنبال درگیری زنان با ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد میشوند این زگیلها معمولا بدون درد هستند، اما در مواردی هم ممکن است با درد، خارش، سوزش و حتی خونریزی همراه باشند. برای بررسی بیشتر این دسته از برآمدگیها در واژن بهتر است قدمبهقدم در خصوص آن توضیحات کاملی را ارائه دهیم.
زگیل تناسلی معمولا شکلی شبیه یک تکه گل کلم دارند و بسیاری از مواقع هم تعدادشان بیشتر از یکی است. البته همیشه هم شکل آنها اینطور نیست و میتوانند به اشکال متفاوتی دیده شوند. این برجستگیها ممکن است صاف یا حتی برجسته باشند و اندازههای متفاوتی هم دارند. رنگ این دسته از برجستگی واژن بین صورتی، سفید تا قهوهای تیره و خاکستری متغیر است. گاهی سایز آنها بسیار ریز است به سختی دیده میشوند.
نکته حائز اهمیت در خصوص ویروسهای پاپیلومای انسانی یا HPV این است که ژنوتیپهای متفاوتی از این ویروس وجود دارند که میتوانند بین شریکهای جنسی منتقل شوند و تمام آنها در نهایت ممکن است به زگیل ختم شوند. از طرفی هم تمام افراد مبتلا به HPV همیشه علامتی ندارند و شاید اصلا تشخیص داده نشود.
۵. تبخال تناسلی
برآمدگیهای متعددی ممکن است در این زمینه تشخیص داده شود، اما مشاهده این دسته از انواع برجستگی واژن به معنای خطر صددرصدی نیست. تبخال تناسلی میتوانند از نوع جنسی یا غیر جنسی باشند. این مورد در بسیاری از کشورها جمله ایالات متحده آمریکا بسیار شایع است و بر اساس دادههای موجود از هر شش فرد ۱۴ تا ۴۹ ساله، حداقل یک نفر یا بیشتر به آن مبتلاست.
دو ویروس HSV۱ و HSV۲ را میتوان از عوامل ایجاد کننده این برآمدگیها در ناحیه تناسلی، خصوصا واژن دانست. میزان سرایت این ویروسها بسیار بالاست. ظهور این تبخالها با علائم خفیف تا شدید در افراد مشخص میشود.
در بسیاری از موارد افراد حتی از وجود این تبخالهای تناسلی مطلع نیستند. اما در صورت ظاهرشدن این تبخالها معمولا بهصورت انواع برجستگی واژن تحریک کنندهای ظاهر میشوند که میتوانند بسیار شبیه به جوشهای واژن هم باشند.
تبخال تناسلی میتوانند شبیه جوش و تاولهای بسیار کوچک باشند. اما معمولا درد زیاد این برآمدگیها، زنان را روانه مطب پزشک میکند. این جوشهای قرمز رنگ کوچک که در واقع تبخالهای تناسلی هستند، میتوانند بسیار آزاردهنده و دردناک باشند.
معمولا علائمی مانند تب و تورم، وجود تاولهای دردناک و زخم در اطراف واژن، حس سوزش و خارش و حس درد شدید در زمان ادرار میتواند حاکی از درگیری فرد با تبخال تناسلی باشد. این موارد قطعا نیاز به درمان این دسته از انواع برجستگی واژن را پررنگتر خواهد کرد.
۶. برجستگی واژن ناشی از بیماری سیفلیس
هرچند ابتلا و درگیری به سیفلیس در کل جهان کم شدهاست، اما هنوز انواع برجستگی واژن ناشی از این بیماری را میتوان یکی از انواع شایع برجستگی واژن در بین زنان دانست. بر اساس گزارشهای CDC میزان ابتلا به انواع عفونی این بیماری در سالهای اخیر حدود ۱۱ درصد افزایش یافتهاست.
گاهی اوقات این بیماری بهصورت یک شانکر بدون درد ظاهر میشود. برخی مواقع هم بهصورت یک زخم باز و گرد در نواحی تناسلی اطراف واژن مشاهده میشود. در دوره شیوع اولیه بیماری، معمولا ضایعه بهصورت یک زخم در اندازه یک سکه کوچک است. در خصوص این ضایعات باید گفت درمان بهموقع و مراجعه سریع میتواند بسیار مؤثر باشد و از بروز مشکلات بسیار جدی و حادتر بیماری در مراحل بسیار پیشرفته جلوگیری کند.
۷. برجستگیهای ناشی از مولوسکوم مسری در واژن
این مورد از انواع برجستگی واژن هم معمولا از طریق جنسی منتقل میشوند و در لیست بیماریهای مقاربتی دستهبندی میشود. بسیاری از افراد بدون اینکه حتی خودشان اطلاع داشته باشند، به این بیماری ناشناخته مبتلا میشوند.
در نتیجه درگیری با این بیماری، چندین برجستگی قرمز رنگ کوچک با دهانهای در وسط، در اطراف واژن یا روی دهانه واژن مشاهده میشود. آنها میتوانند بسیار ریز باشند. معمولا این ضایعات تناسلی در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند مشاهده میشوند. آنها ممکن است سفت باشند و معمولا هم درد خاصی ندارند. البته گاهی اوقات این انواع برجستگی واژن خارش و سوزش خواهند داشت. برای درمان آنها اقدام خاصی نیاز نیست و معمولا بعد از یک سال خودبهخود ناپدید میشوند. بااینحال مراجعه به پزشک میتواند دوره ظهور برجستگیها را کوتاهتر کند.
۸. وجود یک سری خالهای گوشتی در اطراف واژن
به این دسته از برجستگیهای واژن، تگهای پوستی یا اسکین تگ هم گفته میشود. این موارد معمولا بهصورت یک زائده گوشتیمانند، روی پوست اطراف واژن مشاهده میشوند. این زوائد هم معمولا بدون درد هستند و آنها را در دسته زائدههای بدون درد و بیخطر میشناسند. معمولا این اسکین تگها به رنگ پوست بدن هستند.
این خالها معمولا بهصورت یک گلوله کوچک از خود پوست هستند که روی یک ساقه کوچک قرار گرفتهاند. گاهی هم این برجستگی واژن بهصورت خال برجسته یا یک زگیل نمایان میشوند. معمولا اکثر آنها اندازهای کوچک، بین ۱ تا ۵ میلیمتر دارند، اما میتوانند بزرگتر هم شوند.
این خالهای گوشتی معمولا با افزایش سن بیشتر هم دیده میشوند. معمولا بی آزارند اما درصورتیکه وجود آنها مشکلزا شد یا اینکه به دلیل ظاهری که ایجاد میکنند ناخوشایند باشند، میتوان با مراجعه به پزشک برای برداشتن آنها اقدام کرد.
۹. انواع برجستگی واژن ناشی از درماتیت تماسی
دسته دیگر برجستگیهایی که در نواحی پوست اطراف واژن مشاهده میشوند، در اثر درماتیت تماسی ایجاد میشوند. این وضعیتی است که در آن پوست بدن از جمله پوست اطراف واژن در تماس با یک ماده محرک دچار قرمزی، التهاب، درد و سوزش و خارش میشود.
صابونها و شویندههای مختلف و حتی برخی از دستمالهای مرطوب بهداشتی میتوانند دلیل بروز این التهابات و انواع برجستگی واژن پوستی شوند. معمولا این التهابات به یک سری تاولهای مرطوب ختم میشوند که خارش و سوزش زیادی نیز دارند.
معمولا این مشکل با دورکردن منبع ماده حساسیتزا برطرف میشود. اما اگر در تشخیص و رفع تاول مشکلی وجود داشته باشد، قطعا مراجعه به یک پزشک متخصص میتواند چارهساز باشد. حتی شاید در صورت مزمن شدن التهابات و انواع برجستگی واژن در این شرایط نیاز به انجام یک سری آزمایشهای تشخیصی نیز باشد.
۱۰. دانههای فوردایس در واژن
دسته دیگری از انواع برجستگی واژن یک سری دانههای چربی شکل است که میتواند در نواحی واژن مشاهده شده و به آنها دانههای فوردیس گفته میشود. در این حالت که یک اختلال غیر معمول است، در غدد عرق آپوکرین یک التهاب مزمن ایجاد میشود.
در نتیجه این غدد ملتهب بزرگ شده و پاپول هایی با خارشهای شدید ایجاد میکنند. معمولا زنان در صورت مواجه با این اختلال پاپول هایی سفت و متعدد که غالبا قرمز رنگ و گوشتی هستند را در نواحی پوست اطراف واژن مشاهده میکنند. محققان هنوز در خصوص دلیل و عامل بروز این عارضه در زنان مطمئن نیستند. البته مشخصا مشکلات هورمونی و برخی اختلالات ژنتیکی میتواند دلیل بروز این برجستگی در واژن باشد. برخی از محققان معتقدند لیزر موهای زائد در برخی از افراد میتواند موجب بروز این حالت از انواع برجستگی واژن در زنان شود.
۱۱. انواع کیستهای غیر سرطانی و سرطانی در ناحیه واژن
یک سری از انواع برجستگی واژن مربوط به کیستهای خوشخیمی است که در این ناحیه مشاهده میشوند. برای مثال میتوان به کیستهای میلیا اشاره کرد که یک سری کیستهای کوچک و بی ضررند و بهصورت خودبهخودی هم ترمیم شده و از بین میروند.
دسته دیگر کیستهای اپیدرموئید هستند که آنها هم بهعنوان کیستهای سخت و بدون درد شناخته میشوند. لیپومها هم دسته دیگری از انواع برجستگی واژن هستند که معمولا هیچ دردی ندارند و بهآهستگی رشد میکنند. معمولا آنها در لمس بسیار نرماند.
یک سری از کیستهای واژن هم هستند که بهصورت مقطعی در زنان ظاهر میشوند و در نتیجه آسیبهایی است که به دیواره واژن وارد میشود. این آسیبها معمولا بعد از زایمان یا جراحی بهصورت یک توده سفت و مسدود شده در پوشش واژن ایجاد میشوند.
کیست مولر دسته دیگری از کیستهای واژناند که معمولا ناشی از باقیماندن مواد جنینی است و بعد از زایمان ایجاد میشوند. این انواع برجستگی واژن در مواردی بدون علامتاند و برخی مواقع هم ممکن است موجب یک سری خونریزیهای واژینال و دردها و مشکلات ادراری شوند. با عمل زیبایی واژن نیز میتوان این بیماری را درمان کرد. این کیستها باید تحتنظر پزشک متخصص زنان درمان شوند.