دلیل اصلی پرمویی در زنان | دکتر آرزو سعیدی
پرمویی در زنان ، که به معنای رشد موهای زائد در نواحی از بدن است که معمولاً مو وجود ندارد، یک مشکل شایع و نگران کننده است. این وضعیت عمدتاً بهدلیل عدم تعادل هورمونی در بدن زنان رخ میدهد. زمانی که تعادل هورمونها مختل میشود، سطح تستوسترون در بدن افزایش مییابد و این افزایش هورمون مردانه موجب رشد موهای زائد در نواحی مختلف بدن مشابه مردان میشود.
اصطلاح پزشکی برای این حالت هیرسوتیسم است که به وضعیت رشد ناخواسته و مردانه مو در زنان اشاره دارد. هیرسوتیسم میتواند باعث رشد موهای ضخیم و تیره در نواحی مانند صورت، سینه و پشت شود، که معمولاً در مردان دیده می شود .
مقدار و نوع موی بدن معمولاً بر اساس ساختار ژنتیکی هر فرد تعیین میشود. تنوع در توزیع، ضخامت و رنگ مو بهدلیل تفاوتهای ارثی وجود دارد. با این حال، هیرسوتیسم یکی از شرایط پزشکی است که ممکن است بهدلیل افزایش سطح هورمونهای مردانه، معروف به آندروژنها، ایجاد شود. درمان این بیماری معمولاً شامل ترکیبی از روشهای پزشکی و خودمراقبتی است که به بسیاری از زنان مبتلا به هیرسوتیسم کمک میکند.
همراه ما باشید با مطالب آموزنده و خواندنی دکتر آرزو سعیدی متخصص زنان بجنورد :
- آموزش صفر تا صد مراحل چکاپ شخصی ماهانه پستان
- چه عواملی سبب بروز سقط مکرر میشوند ؟
- متخصص زنان بجنورد دکتر آرزو سعیدی
- ادویه و چاشنی های غیر مجاز در زمان بارداری
- از واکسن پاپیلوگارد چه می دانید ؟
- چه کسانی میتوانند زایمان در آب انجام دهند؟
علائم پرمویی در زنان
هیرسوتیسم به معنای وجود موهای سفت و تیره در نواحی از بدن زنان است که معمولاً مو ندارند، مانند صورت، سینه و پشت. وقتی سطح آندروژنها بیش از حد افزایش یابد، ممکن است علائم دیگری نیز بروز کند که به این فرایند مردنمایی میگویند. از جمله علائم مردنمایی یا علت پرمویی در زنان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کلفت شدن صدا
- کچلی
- بروز آکنه
- کاهش اندازه سینه
- افزایش توده عضلانی
- بزرگ شدن کلیتوریس
دلیل اصلی پرمویی در زنان
در دوران بلوغ، تخمدانهای دختران ترکیبی از هورمونهای جنسی زنانه و مردانه تولید میکنند که موجب رشد مو در نواحی مانند زیر بغل و چانه میشود. اگر تعادل این هورمونها با نسبت بالای هورمونهای جنسی مردانه (آندروژن) به هم بریزد، احتمال بروز هیرسوتیسم وجود دارد.
سندرم تخمدان پلی کیستیک، که ناشی از عدم تعادل هورمونهای جنسی است، شایعترین علت هیرسوتیسم به شمار میآید و ممکن است با اختلالات قاعدگی، چاقی، ناباروری و در برخی موارد وجود چندین کیست در تخمدان همراه باشد. سندرم کوشینگ نیز یکی دیگر از علل هیرسوتیسم است که در اثر مواجهه با سطوح بالای هورمون کورتیزول ایجاد میشود. این وضعیت ممکن است ناشی از تولید بیش از حد کورتیزول توسط غدد آدرنال یا مصرف طولانیمدت داروهایی مانند پردنیزولون باشد.
هیپرپلازی مادرزادی آدرنال یک بیماری ارثی است که مشخصه آن تولید غیرطبیعی هورمونهای استروئیدی، شامل کورتیزول و آندروژن، در غدد فوقکلیه است. در موارد نادر، تومور ترشح کننده آندروژن در تخمدانها یا غدد فوقکلیه نیز میتواند باعث بروز هیرسوتیسم شود.
داروها نیز ممکن است در بروز هیرسوتیسم نقش داشته باشند. داروهایی نظیر دانازول (مربوط به درمان آندومتریوز)، کورتیکواستروئیدهای سیستمیک و فلوکستین (پروزاک) برای درمان افسردگی می توانند به این عارضه دامن بزنند. در برخی موارد، هیرسوتیسم ممکن است بدون علت قابل تشخیص رخ دهد.
عوامل موثر در ابتلا به پرمویی در زنان
پرمویی یا هیرسوتیسم، یکی از مشکلات شایع در میان زنان است که به علت رشد موهای زائد در نواحی غیرمعمول بدن ایجاد می شود. این وضعیت تحت تأثیر چندین عامل قرار دارد که می تواند احتمال بروز آن را افزایش دهد:
- سابقه خانوادگی: وجود سابقه بیماریهایی نظیر هیپرپلازی مادرزادی آدرنال و سندرم تخمدان پلی کیستیک در خانواده می تواند خطر ابتلا به هیرسوتیسم را افزایش دهد.
- اضافه وزن: چاقی به طور مستقیم با افزایش تولید هورمونهای مردانه (آندروژنها) مرتبط است که این موضوع میتواند منجر به بدتر شدن وضعیت هیرسوتیسم شود.
تشخیص و درمان پرمویی در زنان
تشخیص هیرسوتیسم معمولاً شامل آزمایشهایی است که سطح هورمونهای خاص مانند تستوسترون را در خون اندازهگیری می کنند. در صورتی که سطح آندروژنها بالا باشد، پزشک ممکن است انجام سونوگرافی یا سی تیاسکن برای بررسی تخمدانها و غدد آدرنال را توصیه کند. همچنین، معاینه شکم و لگن به منظور شناسایی تومورها یا کیستها انجام میشود.
درمان هیرسوتیسم معمولاً شامل ترکیبی از درمان اختلالات زمینهای، روشهای خودمراقبتی، درمانهای موبر و داروها است:
- داروهای خوراکی پیشگیری از بارداری: قرصهای ضد بارداری حاوی استروژن و پروژستین میتوانند به کاهش تولید آندروژن و بهبود هیرسوتیسم کمک کنند. عوارض جانبی ممکن شامل سرگیجه، تهوع، سردرد و ناراحتی معده است.
- آنتی آندروژنها: این داروها اتصال آندروژنها به گیرندههای خود را مهار می کنند. اسپیرونولاکتون (آلداکتون) یکی از شایعترین این داروها است، که باید در حین مصرف از روشهای جلوگیری از بارداری استفاده شود.
برای حذف دائمی موهای ناخواسته، روشهای زیر استفاده میشوند:
- الکترولیز: در این روش، سوزن کوچکی در هر فولیکول مو وارد میشود و با ارسال یک پالس الکتریکی، فولیکول مو آسیب میبیند و در نهایت نابود میشود. این روش ممکن است دردناک باشد، لذا برای کاهش درد، از کرمهای بیحسی استفاده میشود.
- لیزر درمانی: در این روش، پرتو نور متمرکزی به پوست تابیده میشود تا فولیکولهای مو نابود شوند و رشد مو متوقف گردد. ممکن است پس از درمان با لیزر، پوست دچار قرمزی و تورم شود.
هیرسوتیسم میتواند عوارض روحی و روانی قابل توجهی برای فرد ایجاد کند. بسیاری از زنان به خاطر وجود موهای زائد ناخواسته احساس خجالت میکنند و برخی ممکن است دچار افسردگی شوند. در حالی که هیرسوتیسم عوارض جسمی خاصی ندارد، اما علت زمینهای آن که عدم تعادل هورمونی است، ممکن است عوارض جسمی دیگری به همراه داشته باشد. اگر هیرسوتیسم با قاعدگیهای نامنظم همراه باشد، ممکن است به سندرم تخمدان پلیکیستیک مبتلا باشید که میتواند مانع باروری شود.